Επιλόχειος κατάθλιψη: Αίτια και Συμπτώματα

Συντάκτης andri 11/01/2018 0 Σχόλια

 

 

Για τις περισσότερες γυναίκες η γέννηση ενός παιδιού κρύβει πολλές προκλήσεις, τόσο σε πρακτικό, όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο. Είναι απολύτως αναμενόμενο για τις νέες μητέρες να έχουν απότομες εναλλαγές στη διάθεσή τους μετά τη γέννηση του παιδιού τους.

Για παράδειγμα, μπορεί να νιώθουν ευτυχία τη μια στιγμή και απόγνωση την αμέσως επόμενη. Η αντιφατικότητα των συναισθημάτων συνήθως υποχωρεί μετά το πρώτο δεκαήμερο από τον τοκετό. Τι γίνεται όμως όταν η καταθλιπτική διάθεση παραμένει και διαρκεί πολύ περισσότερο; Σε αυτή την περίπτωση, ίσως να αναφερόμαστε σε συμπτώματα επιλόχειας κατάθλιψης.

Tι είναι η επιλόχεια κατάθλιψη; Είναι πολύ σημαντικό για τις μητέρες να γνωρίζουν ότι η εμφάνιση της επιλόχειας κατάθλιψης δεν σχετίζεται με την ικανότητα της γυναίκας να ανταποκριθεί στο μητρικό της ρόλο. Με άλλα λόγια δεν υπονοείται ότι δεν είναι καλή μάνα και σίγουρα δεν ευθύνεται η ίδια. Η συγκεκριμένη ψυχική κατάσταση αποτελεί μια δυσάρεστη επιπλοκή του τοκετού, η οποία δεν πρέπει να προκαλεί στη μητέρα οποιεσδήποτε τύψεις και ενοχές. Κατά κύριο λόγο, η ψυχολογική αναστάτωση και εξάντληση της νέας μητέρας μειώνει τη λειτουργικότητά της, καθιστώντας την λιγότερο ικανή να ανταποκριθεί στις μεγάλες απαιτήσεις της καινούριας καθημερινότητας.

Ουσιαστικά, η επιλόχειος κατάθλιψη είναι είδος κλινικής κατάθλιψης η οποία μπορεί (κλινικά) να διαγνωστεί τέσσερις εβδομάδες μετά τον τοκετό. Μητέρες οι οποίες υποφέρουν από επιλόχειο κατάθλιψη βιώνουν συναισθήματα ανημποριάς, θλίψης, ενοχών, ανηδονίας, δυσκολίας στη συγκέντρωση και ευερεθιστότητας. Πολλές φορές διακατέχονται από αρνητισμό, αμφιθυμία, κοινωνική απόσυρση, απομόνωση, μειωμένη ενεργητικότητα και έλλειψη ενδιαφέροντος. Επιπρόσθετα, ξεσπούν εύκολα σε κλάμα και δυσκολεύονται να κοιμηθούν. Η έναρξη της καταθλιπτικής περιόδου μπορεί να κυμαίνεται από την πρώτη μέρα του τοκετού μέχρι και έξι μήνες μετά.

Δυστυχώς, η εμπειρία της επιλόχειας κατάθλιψης μπορεί να αποτελεί δραματικό γεγονός στη ζωή μιας γυναίκας, το οποίο λαμβάνει χώρα μια σε μια περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας οι κοινωνικές απαιτήσεις θέλουν τη γυναίκα να είναι ευτυχισμένη, ολοκληρωμένη και δοτική. Αυτή η αντιφατικότητα δεν προκαλεί απλά τύψεις και ενοχές στη γυναίκα, αλλά  αποτελεί και καίριο πλήγμα στην αυτοπεποίθησή της ως μητέρα.

Είναι εξίσου σημαντικό να σημειωθεί ότι η απόσυρση που βιώνει η μητέρα επηρεάζει την κοινωνική, συναισθηματική, αλλά και γνωσιακή ανάπτυξη του βρέφους. Τα νεογέννητα, από τον τρίτο μόλις μήνα της ζωής τους, μπορούν να εντοπίσουν την ποιότητα στη συναισθηματική επένδυση της μητέρας τους και να τροποποιήσουν και να προσαρμόσουν την συμπεριφορά τους αναλόγως. Οι γνωσιακές δεξιότητες, η εκφραστικότητα στη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς και η αυτοπεποίθηση φαίνεται να είναι άμεσα συνυφασμένα με τη σχέση μητέρας- βρέφους. Τα πιο πάνω ερευνητικά ευρήματα υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα έγκαιρης θεραπευτικής παρέμβασης σε περίπτωση επιλόχειας κατάθλιψης.

Τα ακριβή αίτια της επιλόχειας κατάθλιψης παραμένουν άγνωστα. Ένας σημαντικός παράγοντας ενδέχεται να είναι οι ορμονικές αλλαγές που βιώνει η  μητέρα, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όσο και μετά τον τοκετό.

Επιπρόσθετα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ενδέχεται η μητέρα να έχει δημιουργήσει μια εξιδανικευμένη και ωραιοποιημένη εικόνα για την περίοδο που θα ακολουθήσει μετά τον τοκετό.

Δυστυχώς, είναι πιθανόν η πραγματικότητα να μην ανταποκρίνεται στις προσδοκίες της. Το επιπλέον άγχος που δημιουργείται μπορεί να οδηγήσει σε επιλόχειο κατάθλιψη. Δυσκολίες στη ζωή του ζευγαριού πριν και μετά την έλευση του μωρού τους, αγχώδεις εξωγενείς παράγοντες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και φτωχό ή δυσλειτουργικό υποστηρικτικό δίκτυο (ανύπαντρες μητέρες, καβγάδες με σύζυγο, παρεμβατικά πεθερικά, μητέρες χωρίς τη στήριξη της οικογένειάς τους κλπ) αποτελούν παράγοντες οι οποίοι συντελούν στη δημιουργία καταθλιπτικής εμπειρίας.

Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι οι τελειομανείς γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς στην εμφάνιση καταθλιπτικής συμπτωματολογίας μετά τον τοκετό. Τέλος, γυναίκες οι οποίες βίωσαν έντονο πένθος από μια προηγούμενη αποτυχημένη εγκυμοσύνη ή θάνατο παιδιού τους, ενδέχεται να αναβιώσουν τα έντονα συναισθήματα θλίψης.

Να θυμάστε ότι δεν είστε μόνες. Πολλές γυναίκες αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν συμπτώματα παρόμοια με τα δικά σας. Δε χρειάζεται να νιώθετε ενοχές και ανασφάλειες, αλλά να επικοινωνήσετε τα συναισθήματά σας. Αποφύγετε να αφήσετε τα κοινωνικά στερεότυπα και προσδοκίες να σας οδηγήσουν σε ψυχολογικά αδιέξοδα. Ζητείστε βοήθεια και συμπαράσταση από τους δικούς σας ανθρώπους και δώστε χρόνο στον εαυτό σας. Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι εφικτό να ξεπεραστεί με την κατάλληλη στήριξη της οικογένειας και τη βοήθεια αρμόδιου ειδικού.

Γράφει η Άντρεα Στυλιανού, ΜΑ

Κλινική Ψυχολόγος

Πηγή: 

Αφήστε Σχόλιο