Διαδίκτυο και Εφηβεία

Συντάκτης andri 07/06/2018 0 Σχόλια

 

 

Πώς οι γονείς μπορούν να ενημερώσουν και να προστατέψουν τους έφηβους για τα οφέλη αλλά και τους κινδύνους του διαδικτύου;

 

Η εφηβεία είναι εκείνη η περίοδος της ζωής ενός ανθρώπου που αποτελεί τη μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση μέσα από μεγάλες αλλαγές που αφορούν τόσο στο σώμα όσο και στην ταυτότητα και τη θέση και στάση του ατόμου μέσα στην κοινωνία.

 

Στη σύγχρονη εποχή το διαδίκτυο συνιστά έναν από τους δημοφιλέστερους τρόπους εκτόνωσης των εντάσεων, της αγωνίας και της πολυπλοκότητας των σχέσεων που βιώνει ένας έφηβος και πολλές φορές αποτελεί το μέσο με το οποίο προσπαθεί να αντιμετωπίσει την καθημερινότητα.

 

Ωστόσο, η προσκόλληση του εφήβου στο διαδίκτυο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους που μπορούν να επηρεάσουν ολόκληρο το φάσμα της ζωής του με σοβαρές συνέπειες και στη μετέπειτα ζωή του.

 

Το διαδίκτυο δεν αποτελεί απλά και μόνο ένα συναρπαστικό παιχνίδι μέσα από το οποίο ο έφηβος επικοινωνεί και ψυχαγωγείται. Το διαδίκτυο αποτελεί χρήσιμο εργαλείο στην καθημερινότητα του ανθρώπου και σαν κάθε εργαλείο έχει οδηγίες χρήσης και χρειάζεται κριτική σκέψη και επιφυλακτικότητα για να διαχειριστεί κάποιος τους κινδύνους που κρύβει η απεραντοσύνη του διαδικτυακού κόσμου.

 

Ο έφηβος, δεν έχει ακόμη αναπτύξει την κριτική σκέψη και την εμπειρία να διακρίνει τον κίνδυνο που παραμονεύει μέσα από την οθόνη του υπολογιστή. Καθοριστικό ρόλο στην προστασία του εφήβου στη διαδικτυακή του περιήγηση έχουν οι γονείς του.

 

Πόσο εύκολο είναι για έναν γονιό να επιτηρεί τη χρήση του διαδικτύου που κάνει το έφηβο παιδί του όταν στις περισσότερες περιπτώσεις το παιδί είναι πολλά βήματα πιο μπροστά σε γνώσεις για το διαδίκτυο ακόμα και από έναν καταρτισμένο γονιό; Πέρα από τη δυσκολία παρακολούθησης των εξελίξεων στο διαδικτυακό κόσμο, ο γονιός οφείλει να διαχειριστεί με σεβασμό την προσωπικότητα και τις προσπάθειες ανεξαρτητοποίησης του εφήβου, οπότε οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά εύθραυστες.

 

Το ενδιαφέρον του γονιού για το τι κάνει το παιδί του στο διαδίκτυο μπορεί να εκληφθεί από τον έφηβο ως προσπάθεια ελέγχου και καταπίεσης. Ο γονιός χρειάζεται να είναι πολύ προσεκτικός στον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσει τη σχέση του παιδιού του με το διαδίκτυο. Οι εντάσεις και η αυστηρότητα μάλλον περισσότερο κακό θα προξενήσουν παρά καλό καθώς το πιθανότερο είναι να απομακρύνουν το παιδί και να το κάνουν πιο μυστικοπαθές. Ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής του παιδιού και των γνώσεων του πάνω στο διαδίκτυο είναι ένας καλός τρόπος προσέγγισης.

 

Για να μπορέσει όμως ο γονιός να επικοινωνεί με το παιδί για θέματα διαδικτύου χρειάζεται να μένει όσο γίνεται πιο ενημερωμένος για τις εξελίξεις σε αυτό το χώρο. Εξάλλου η καλύτερη γνώση του διαδικτύου σημαίνει αυτόματα και καλύτερη γνώση των κινδύνων που κρύβει και κατά συνέπεια καλύτερη προετοιμασία του παιδιού για να αντιμετωπίζει αυτούς τους κινδύνους. Ο γονιός οφείλει να θυμάται ότι το παιδί μπορεί να είναι καλύτερα καταρτισμένο αναφορικά με το διαδίκτυο αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει την πείρα ζωής του γονιού για να αξιολογήσει και να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε απειλή.

 

 

Πώς μπορεί όμως ένας γονιός να προστατεύσει το έφηβο παιδί του από τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν μέσω του διαδικτύου ή εξαιτίας του;

 

Αρχικά θα πρέπει να παραμείνει ενημερωμένος σχετικά με τις χρήσεις του διαδικτύου έτσι ώστε να μπορεί να έχει όσες περισσότερες γνώσεις χρειάζονται για να μειωθεί όσο γίνεται το χάσμα γενεών. Επίσης, χρειάζεται να μιλά με το παιδί για το διαδίκτυο εκφράζοντας το ενδιαφέρον του για το πώς περνάει ο έφηβος το χρόνο του στο διαδίκτυο αλλά όχι με εκλεκτικό τρόπο. Σημαντικό είναι σε μια οικογένεια να υπάρχουν κανόνες και όρια. Στη χρήση του διαδικτύου οι γονείς οφείλουν να θεσπίσουν ένα είδος συμβολαίου με  κανόνες σχετικά με το χρόνο που ο έφηβος μπορεί να δαπανά χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο και με τις πληροφορίες που δεν είναι συνετό να δίνει (π.χ. πλήρες όνομα, διεύθυνση, τηλέφωνο, αριθμούς καρτών, κτλ).

 

Πέραν από την ενημέρωση για την πλοήγηση σε ασφαλείς ιστοσελίδες οι γονείς είναι καλό να υπενθυμίζουν συχνά στα παιδιά να χρησιμοποιούν ασφαλείς ιστοσελίδες. Ένα σημαντικό σημείο είναι ο υπολογιστής του έφηβου να είναι όσο το δυνατόν περισσότερες ώρες σε χώρο που είναι εύκολα προσβάσιμος σε όλη την οικογένεια και την ώρα που ο έφηβος πρέπει να πάει για ύπνο, οι γονείς να κλείνουν τη σύνδεση με το διαδίκτυο έτσι ώστε να μην μπορεί να ενωθεί από το κινητό του.

 

Έφηβος και εξάρτηση από το διαδύκτιο: Τι μπορεί να κάνει ένας γονέας σε περίπτωση που ανησυχεί ότι ο έφηβος παρουσιάζει σημάδια εξάρτησης από το διαδίκτυο;

 

Αρχικά οφείλει να κρατήσει ένα αρχείο για τις ώρες που περνά ο έφηβος  στο διαδίκτυο και με τι ασχολείται αυτές τις ώρες (π.χ. παιχνίδια, κοινωνική δικτύωση, κτλ). Επίσης καλό είναι να γίνει μια ήρεμη συζήτηση με τον έφηβο προσπαθώντας να καταλάβουν τον λόγο για τον οποίο το παιδί έχει στραφεί με τόση λαχτάρα στο διαδίκτυο. Σημαντικό είναι να παρακινήσει τον έφηβο να ασχοληθεί με άλλες δραστηριότητες που θα βοηθήσουν την υγεία του και την κοινωνικοποίησή του.

 

Παράλληλα όμως οι γονείς μπορούν να αναζητήσουν βοήθεια από κάποιον ειδικό. Ο εθισμός από το διαδίκτυο μπορεί να επιφέρει σωματικές, ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Μπορεί να εμφανιστούν διαταραχές διατροφής και ύπνου, άγχος, κατάθλιψη, εκνευρισμός, έκπτωση των διαπροσωπικών σχέσεων, απώλεια ενδιαφέροντος για άλλες δραστηριότητες είναι μόνο μερικά από τα προβλήματα που φέρνει η εξάρτηση από το διαδίκτυο.

 

Εν κατακλείδι, είναι σημαντικό να αναφερθεί πως από πολύ μικρή ηλικία, ένα περιβάλλον κατανόησης  και ασφάλειας θα διευκολύνει το παιδί και την οικογένεια να έχουν ανοιχτούς φραγμούς στην επικοινωνία. Με τον τρόπο αυτό ο έφηβος θα απευθύνεται στους γονείς του όχι μόνο όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα αλλά γενικότερα θα μοιράζεται μαζί τους τις σκέψεις, τις αγωνίες και τα συναισθήματά του τόσο για το διαδίκτυο όσο και για τη ζωή του. Το υποστηρικτικό περιβάλλον αποτελεί ίσως και τον καλύτερο τρόπο πρόληψης των δυσκολιών.

 

Γράφει η Παντελίνα Σωτικοπούλου

Εγγεγραμμένη Σχολική Ψυχολόγος

Ειδ. Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια

 

Αφήστε Σχόλιο