Διατροφικές Διαταραχές στην παιδική κι εφηβική ηλικία

Συντάκτης andri 14/11/2016 0 Σχόλια



 

Με τον όρο Διατροφικές Διαταραχές αναφερόμαστε σε μια ομάδα ψυχικών διαταραχών, που σχετίζονται με τη διαταραγμένη εικόνα που έχει ένα άτομο για το σώμα του, σε συνδυασμό με μια νοσηρή σχέση που έχει αναπτύξει με το φαγητό. Τέτοιες διαταραχές είναι η Νευρική Ανορεξία, η Βουλιμία και η Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας.
 

Οι διατροφικές διαταραχές παλαιότερα παρατηρούνταν κυρίως σε νεαρά κορίτσια, γύρω στην ηλικία των 18-22 ετών. Στις μέρες μας, δυστυχώς, συναντούνται ακόμα και σε παιδιά δημοτικού, καθιστώντας το φαινόμενο αυτό άκρως ανησυχητικό και επικίνδυνο για τη σωματική και ψυχική τους υγεία. Συγκεκριμένα στην Κύπρο, σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη το 2013,  το 6.74% των παιδιών (αγοριών και κοριτσιών) ηλικίας 10 - 18 ετών είχαν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης κάποιας από τις προαναφερθείσες διατροφικές διαταραχές.
 

Τι είναι ακριβώς οι Διατροφικές Διαταραχές και γιατί είναι ανησυχητική η εμφάνισή τους;

Η Νευρική Ανορεξία (NA) χαρακτηρίζεται από την επίμονη άρνηση του ατόμου να διατηρήσει το βάρος του εντός του φυσιολογικού πλαισίου για την ηλικία και το ύψος του, με αποτέλεσμα να τρώει μικρές έως ελάχιστες ποσότητες φαγητού, με σκοπό την απώλεια βάρους. Επίσης, το άτομο με ΝΑ ενδεχομένως να χρησιμοποιεί σκευάσματα για την απώλεια βάρους και να γυμνάζεται καθημερινά στα πρόθυρα κατάρρευσης. Όσον αφορά τη σωματική τους υγεία, τα άτομα με ΝΑ παρουσιάζουν χαμηλή αρτηριακή πίεση, καρδιολογικά προβλήματα, κόπωση, ζαλάδες, ξηροδερμία, τριχόπτωση κ.ά. Επιπλέον, τα κορίτσια συχνά παρουσιάζουν διαταραχές στον εμμηνορρυσιακό τους κύκλο. Ο μεγαλύτερος, όμως, κίνδυνος που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ΝΑ είναι ο θάνατος, ως συνέπεια των πιο πάνω προβλημάτων.    
 

Η Βουλιμία χαρακτηρίζεται από συχνά επεισόδια υπερφαγίας, τα οποία ακολουθούνται από συμπεριφορές που σκοπό έχουν να εμποδίσουν την πρόσληψη βάρους από το φαγητό που έχει καταναλωθεί. Τέτοιες συμπεριφορές είναι η σκόπιμη πρόκληση εμετού, η υπερβολική χρήση σκευασμάτων αδυνατίσματος, καθαρτικών, διουρητικών ή κλυσμάτων, η παρατεταμένη νηστεία και η υπερβολική σωματική άσκηση. Όσον αφορά τη σωματική τους υγεία, τα άτομα με Βουλιμία παρουσιάζουν συχνά γαστρεντερικά προβλήματα, οδοντιατρικά προβλήματα και ερεθισμένο / φουσκωμένο λαιμό λόγω των συχνών εμετών, καρδιολογικά προβλήματα, κόπωση, ζαλάδες κ.ά.
  

Η Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια κατανάλωσης υπερβολικών ποσοτήτων φαγητού, συνοδευόμενα από ένα αίσθημα απώλειας ελέγχου και αίσθημα αναστάτωσης για την εν λόγω συμπεριφορά. Σωματικά τα άτομα με αυτή τη διαταραχή, συχνά παρουσιάζουν προβλήματα παχυσαρκίας, καρδιολογικά προβλήματα, διαβήτη κ.ά.        
 


 

Σε συναισθηματικό επίπεδο οι διατροφικές διαταραχές συνοδεύονται συχνά από κατάθλιψη, άγχος, έντονες εναλλαγές στη διάθεση, ευερεθιστότητα, χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολίες στη συγκέντρωση, πτώση της επίδοσης στο σχολείο, κοινωνική απόσυρση, απομόνωση και κατάχρηση ουσιών. Επίσης, τα άτομα με διατροφικές διαταραχές παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμπλοκής σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, αλλά και αυξημένο κίνδυνο διενέργειας απόπειρας αυτοκτονίας.

 

Κυριότερη αιτία για την εμφάνιση των διατροφικών διαταραχών είναι η διαταραγμένη εικόνα που έχει το άτομο για το σώμα του και η δυσαρέσκεια του ατόμου για αυτό. Αυτή η δυσαρέσκεια συνήθως πηγάζει από οικογενειακές και κοινωνικές πιέσεις, όπως αρνητικά ή κοροϊδευτικά σχόλια από μέλη της οικογένειας και τους φίλους του παιδιού, αλλά και από τις επιδράσεις των Μέσων μαζικής ενημέρωσης. Επιπλέον, η γενετική προδιάθεση, το αυταρχικό αλλά και το υπερπροστατευτικό γονικό στιλ και χαρακτηριστικά όπως η τελειομανία και η χαμηλή αυτοεκτίμηση, έχουν εντοπιστεί ερευνητικά ως πιθανοί αιτιολογικοί παράγοντες.    
 

Λαμβάνοντας υπόψη τους σοβαρούς κινδύνους που συνοδεύουν τις διατροφικές διαταραχές, όλοι οι γονείς και εκπαιδευτικοί χρειάζεται να είναι ενήμεροι και ευαισθητοποιημένοι σε αυτό το θέμα. Η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση είναι ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης των Διατροφικών Διαταραχών, καθώς αν δεν ληφθεί η κατάλληλη θεραπεία, οι διαταραχές αυτές γίνονται χρόνιες αυξάνοντας τους κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών.  
 

Από τη Ράνια Χατζηκώστα, Εγγεγραμμένη Κλινική Ψυχολόγος

 

Αφήστε Σχόλιο