Έλεγχος της ακοής κατά την ανάπτυξη του παιδιού

Συντάκτης andri 23/01/2018 0 Σχόλια

 

 

Από πότε αρχίζουν να ακούνε τα παιδιά; Ισχύει ότι επεξεργάζονται ήχους πριν ακόμη γεννηθούν; Πώς ελέγχεται η ικανότητα ακοής στα νεογέννητα και πώς επηρεάζει η απώλεια ακοής την ανάπτυξη της ομιλίας ενός παιδιού; Απαντήσεις σε ερωτήματα για μία από τις πιο βασικές αισθήσεις του ανθρώπου, την ακοή, και πώς παρακολουθείται καθώς το παιδί μεγαλώνει.

 

Υπάρχουν ενδείξεις πως ένα μωρό ακούει ακόμα και πριν γεννηθεί;

Σειρά πειραμάτων έχουν δείξει ότι το έμβρυο έχει την δυνατότητα να επεξεργάζεται ήχους κατά τους τρεις τελευταίους μήνες κύησης. Μπορεί επίσης να διακρίνει τη διαφορά μεταξύ μουσικής, γλώσσας και άλλων ήχων. Η αναγνώριση της μητρικής φωνής διαμορφώνεται προγεννητικά, γι’ αυτό και μεταγεννητικά μπορεί το νεογέννητο να ξεχωρίσει τη φωνή της μητέρας του από τις άλλες γυναικείες φωνές. Μεταξύ μηδέν και τεσσάρων μηνών, τα νεογέννητα χαρακτηρίζονται «παγκόσμιοι γλωσσολόγοι»! Μπορούν δηλαδή να διακρίνουν καθένα από τους εκατόν πενήντα ήχους ομιλίας, που αποτελούν όλες τις ανθρώπινες γλώσσες. Αυτή η δυνατότητα χάνεται σταδιακά για να εξαφανιστεί στους δέκα πρώτους μήνες. Αργότερα το μυαλό εξειδικεύεται στην επεξεργασία της μητρικής γλώσσας.

 

Πώς αξιολογούνται τα νεογέννητα;

Τα νεογέννητα αξιολογούνται με τις «αντικειμενικές μεθόδους», αφού δεν είναι ακόμα έτοιμα να ανταποκριθούν από μόνα τους με τη χρήση παιχνιδιού ή με καταγραφή συστηματικής αλλαγής συμπεριφοράς, όπως περιγράφεται πιο πάνω. Ένα μωρό μπορεί να αξιολογηθεί με τη μέθοδο Ωτο-Ακουστικών Εκπομπών (ΩΑΕ) από τις πρώτες μόλις ώρες ζωής του. Καταγραφή της ακοής γίνεται μετά από παραγωγή συγκεκριμένου ήχου στο άνοιγμα του αυτιού.

 

Αξιολόγηση Ωτο-Ακουστικών Εκπομπών σε ένα νεογέννητο γίνεται ενώ κοιμάται. Η αξιολόγηση είναι ανώδυνη και διαρκεί μόνο μερικά λεπτά.

 

Εάν δεν γίνει καμία καταγραφή ακοής σε δύο καλές προσπάθειες εφαρμογής ΩΑΕ, τότε περνούμε σε μια πιο εξειδικευμένη μέτρηση που ονομάζεται Προκλητά Δυναμικά Εγκεφαλικού Στελέχους (ΠΔΕΣ). Ενώ οι ΩΑΕ αξιολογούν την κοχλιακή λειτουργία, τα ΠΔΕΣ καταγράφουν την ικανότητα ακοής σε συγκεκριμένες συχνότητες, εάν αυτή είναι φυσιολογική ή όχι, καθώς επίσης έχουν ένδειξη για το βαθμό και τη φύση της απώλειας, εάν φυσικά υπάρχει.

 

Εκτός από τις μετρήσεις ΩΑΕ και ΠΔΕΣ υπάρχουν και άλλες ηλεκτρο-φυσιολογικές μέθοδοι διαθέσιμες για την αξιολόγηση ακοής. Οι αντικειμενικές αυτές μετρήσεις, καθώς και η παιχνιδοακουομετρία, χρησιμοποιούνται επίσης και σε άτομα με ειδικές ανάγκες. Οι πιο πάνω αξιολογήσεις είναι πολύ αποτελεσματικές και καθόλου οδυνηρές.

 

Πώς γίνεται η αξιολόγηση ακοής στα παιδιά;

Η αξιολόγηση στα παιδιά γίνεται από Κλινικό Ακουολόγο με γνώσεις και εμπειρία στην παιδιατρική ακουολογία.

 

Για παιδιά ηλικίας πέντε περίπου χρονών, που μπορούν να συνεργαστούν με τον ειδικό, συστήνεται η αξιολόγηση με τονική ακουομετρία, ενώ για πιο μικρά παιδιά ηλικίας δυόμιση μέχρι τεσσάρων χρονών, η πιο κατάλληλη μέθοδος είναι αυτή της παιχνιδοακουομετρίας. Το παιδί εθίζεται να ανταποκριθεί στους διάφορους ήχους στους οποίους εκτίθεται, κάνοντας μια συγκεκριμένη κίνηση, όπως για παράδειγμα τοποθέτηση κύβων σε ένα κουτί, ή μικρών ανθρωπάκων σε μια βαρκούλα.

 

Τα μωρά και τα μικρότερα παιδιά ηλικίας από οκτώ μηνών μέχρι δυόμιση χρονών, δεν είναι έτοιμα για παιχνιδοακουομετρία, και για το λόγο αυτό αξιολογούνται με τη μέθοδο της ακουομετρίας που κάνει χρήση οπτικοακουστικών μέσων. Η αξιολόγηση αρχίζει αφού το παιδί πρώτα μάθει να ανταποκρίνεται με στροφή του κεφαλιού προς το μέρος ενός ειδικού φώτο-παιχνιδιού στην παράγωγη ήχων.

 

Μωρά ηλικίας έξι με οκτώ μηνών, που δεν έχουν ικανοποιητικό έλεγχο του κεφαλιού και δεν είναι ακόμα έτοιμα να κάθονται χωρίς στήριξη, αξιολογούνται διαφορετικά. Αυτό γίνεται με ακουομετρία, που έχει ως βάση την αλλαγή της συμπεριφοράς τους στην παραγωγή ήχων, όπως για παράδειγμα, αξιόπιστη και συστηματική ανταπόκριση με μεγάλο άνοιγμα των ματιών, με σιωπηλή παύση ή με χαμόγελο.

 

Είναι σημαντική η αξιολόγηση ακοής και σε μικρότερα παιδιά, που δεν έχουν μιλήσει ακόμη;

 

Βεβαίως. Η ακοή παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας. Η έγκαιρη αξιολόγηση της ακοής και διάγνωση πιθανής απώλειας, είναι ιδιαίτερα σημαντική στην ηλικία των δύο με τριών χρονών. Μακροχρόνια περίοδος απώλειας ακοής, ίσως επηρεάσει ή καθυστερήσει την ανάπτυξη ομιλίας. Για παράδειγμα, μέρος της λέξης μπορεί να μην προφέρεται σωστά, επειδή το παιδί δεν έχει ακουστική πρόσβαση σε κάποιους ήχους.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξει ένας γονέας για να αποφύγει τυχόν ανεπιθύμητα αποτελέσματα της απώλειας ακοής λόγω υγρού;

Είναι ευρέως αποδεκτό πως η συσσώρευση υγρού μπορεί να προκαλέσει προσωρινή απώλεια ακοής, που μπορεί με τη σειρά της να επηρεάσει τη συμπεριφορά και τη σχολική πρόοδο. Η συσσώρευση υγρού σχετίζεται μερικές φορές με μολύνσεις του μεσαίου αυτιού. Άλλες φορές μπορεί να περάσει απαρατήρητη, αφού το παιδί δεν παραπονιέται για πόνο ή δεν δείχνει άλλα συμπτώματα. Αλλαγή στη συμπεριφορά, κούραση, εκνευρισμός, έλλειψη συγκέντρωσης, προτίμηση να παίζει μοναχικά, ή να μην ανταποκρίνεται όταν του φωνάζουν, ίσως είναι ενδείξεις ακουστικής δυσκολίας. Αυτά τα συμπτώματα συχνά παρεξηγούνται σαν πείσμα, αγένεια και αταξία, με αποτέλεσμα πολλά παιδιά να αποκαλούνται «δύσκολα» ή να παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες.

 

Τι κάνει ένας γονέας που ανησυχεί για την ακοή του παιδιού του;

Συστήνεται επίσκεψη σε Κλινικό Ακουολόγο με εμπειρία σε παιδιατρικές περιπτώσεις. Ωτοσκόπηση, ακουομετρία και τυμπανογραφία μαζί με ένα ολοκληρωμένο ιστορικό από τον γονέα, είναι τα βασικά μέσα που θα δείξουν εάν υπάρχει απώλεια ακοής. Εάν υπάρχει, για παράδειγμα, ένδειξη υγρού, γίνεται παραπομπή σε Ωτορινολαρυγγολόγο για ιατρική εξέταση και συζήτηση γύρω από το θέμα αντιμετώπισης.

 

Γράφει η Αλεξία Ευθυμιάδου

BSc MSc CS, Κλινικός Επιστήμων Ακουολογίας

 

Αφήστε Σχόλιο