Έπαινος και επιβράβευση από τους γονείς

Συντάκτης andri 27/04/2018 0 Σχόλια

 

 

Ενώ ο έπαινος και η επιβράβευση σε λογικά πλαίσια χτίζουν την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού, οι υπερβολές συγχύζουν τα παιδιά, τα κάνουν να δημιουργούν λάθος εικόνα για τον εαυτό τους και να είναι εξαρτημένα από το συνεχή έπαινο και την επιβράβευση. Επομένως, είναι χρήσιμο να έχουμε υπόψη τα πιο κάτω σημεία όταν χρησιμοποιούμε τον έπαινο και την επιβράβευση στην καθημερινότητα μας:

 

  • Οι γονείς οφείλουν να αναγνωρίσουν τις προσπάθειες των παιδιών τους όταν δουλεύουν σκληρά. Είναι σημαντικό να επαινούμε και να επιβραβεύουμε περισσότερο την προσπάθεια παρά το αποτέλεσμα (μας ενδιαφέρει το παιδί μας να γίνεται καλύτερο από ότι ήταν χθες).

  • Είναι σημαντικό να επαινούμε / επιβραβεύουμε το παιδί αμέσως μετά την εκδήλωση της επιθυμητής συμπεριφοράς.

  • Ο έπαινος και η επιβράβευση πρέπει να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα (επαινούμε / επιβραβεύουμε κάτι πραγματικό και που αξίζει επιβράβευσης) και να είναι ειλικρινής, δηλαδή να το εννοούμε.

  • Ο έπαινος πρέπει να είναι συγκεκριμένος, δηλαδή αντί να πούμε στο παιδί «μπράβο που είσαι καλός μαθητής» καλύτερα να πούμε «μπράβο που προσπάθησες στο διαγώνισμα των μαθηματικών και πήρες καλύτερο βαθμό από την προηγούμενη φορά».

  • Όταν επιβραβεύουμε το παιδί καλύτερα να αποφεύγουμε τα υλικά αγαθά και σίγουρα τη χρηματική ανταμοιβή. Το καλύτερο είναι να κάνουμε μια λίστα με πράγματα που λατρεύει να κάνει το παιδί όπου για κάθε επιθυμητή συμπεριφορά θα παίρνει ένα αυτοκόλλητο και όταν μαζέψει 3 θα διαλέξει κάτι από την λίστα για να κάνει.

  • Δεν δίνουμε αυτοκόλλητα ούτε επιβραβεύουμε γενικά όταν το παιδί δεν τήρησε κάτι που είχαμε συμφωνήσει ή όταν παρουσίασε μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά, γιατί μετά το παιδί θα συγχυστεί και δεν θα μπορεί να διαχωρίσει την επιθυμητή από την ανεπιθύμητη συμπεριφορά.

  • Μαθαίνουμε στο παιδί να επαινεί τον ίδιο του τον εαυτό κάθε φορά που επιτυγχάνει κάτι ή που κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια.

  • Αποφεύγουμε τις γενικεύσεις και τις υπερβολές. Για παράδειγμα, δεν θα πω στο παιδί «έλα να σου δώσω ένα φιλάκι γιατί είσαι πολύ όμορφος» ή «σε αγαπώ τόσο πολύ γιατί είσαι τόσο έξυπνη».

 

 

«Μπράβο»: Πόσα μπράβο είναι αρκετά για να μεγαλώσουμε παιδιά με αυτοπεποίθηση, αλλά όχι εξαρτημένα από το συνεχή έπαινο και την επιβράβευση;

 

Ο έπαινος και η επιβράβευση αποτελούν σημαντικό κομμάτι στην ανάπτυξη ενός παιδιού αρκεί να γίνονται σωστά, χωρίς υπερβολές. Οι περισσότεροι γονείς επαινούν ή επιβραβεύουν τα παιδιά τους όταν τα πάνε καλά στο σχολείο, όταν κάνουν καλές πράξεις και γενικά όταν κάνουν κάτι «σωστά«. Κάποιες φορές όμως οι γονείς είναι υπερβολικοί – μπορεί να επαινούν / επιβραβεύουν ασήμαντα πράγματα ή  ακόμα και το κάθε τί που κάνει το παιδί – γεγονός που φέρνει αντίθετα αποτελέσματα.


Αρχικά, όμως, να διευκρινίσουμε ότι με τον όρο έπαινος εννοούμε τη λεκτική αναγνώριση και ενίσχυση της καλής συμπεριφοράς ή των επιτυχιών ενός παιδιού (π.χ. «μπράβο», «τα κατάφερες», «συγχαρητήρια» κ.ο.κ).

 

Από την άλλη, με τον όρο επιβράβευση εννοούμε την «υλική ανταμοιβή» που λαμβάνει ένα παιδί σε αντάλλαγμα της καλής του συμπεριφοράς ή των επιτυχιών του (π.χ. να παίξει μια ώρα περισσότερο στο πάρκο, να πάει στο Λούνα Πάρκ, να αγοράσει ένα καινούριο παιχνίδι κ.ο.κ).


Η σημασία του επαίνου και της επιβράβευσης για την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης του παιδιού:
 

  • Σκοπός του επαίνου και της επιβράβευσης είναι να διδάξει στα παιδιά τις επιθυμητές συμπεριφορές αλλά και τις συνέπειες των πράξεων τους.

  • Μέσω του επαίνου και της επιβράβευση στοχεύουμε στο να ενισχύσουμε τη θετική συμπεριφορά των παιδιών, ώστε να τα βοηθήσουμε να βελτιωθούν και να την επαναλάβουν στο μέλλον.

  • Επίσης, μέσω αυτών καλλιεργείται η αυτοεκτίμηση των παιδιών, η εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και ικανοποιείται η ανάγκη τους για αποδοχή.

 

Γράφει η Χαρίκλεια Πολυνίκη, Εγγεγραμμένη Πτυχιούχος Ψυχολόγος

 

Αφήστε Σχόλιο