Παιδί και άγχος

Συντάκτης andri 13/01/2017 0 Σχόλια

 

 

Εύλογα μπορεί να διερωτηθεί κάποιος, για ποιο λόγο ένα παιδί να βιώνει άγχος. Ωστόσο, το άγχος είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα, όχι μόνο για τους ενήλικες, αλλά και για τα παιδιά. Συνήθως, το ήπιο άγχος μας παρακινεί και μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε δύσκολες στρεσογόνες καταστάσεις, όπως μια εξέταση στο γιατρό, ένα διαγώνισμα ή μια αλλαγή στη ρουτίνα μας (π.χ. μετακόμιση, αλλαγή σχολείου, διαζύγιο, απώλεια).

 

Στις πλείστες περιπτώσεις, το άγχος που πηγάζει από τέτοιες καταστάσεις είναι προσωρινό και επιστρέφει στα φυσιολογικά επίπεδα όταν παρέλθει η στρεσογόνος κατάσταση. Σε ορισμένες, όμως, περιπτώσεις εξαιτίας συγκεκριμένων γενετικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών παραγόντων, το άγχος μετατρέπεται σε μόνιμο σύντροφο του ατόμου και προκαλεί σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινότητά του, αλλά και στην υγεία του.

 

Οι Αγχώδεις Διαταραχές που πιθανόν να επηρεάσουν τα παιδιά και τους έφηβους, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειρίδιου Ψυχικών Διαταραχών (DSM-V), είναι η Διαταραχή Άγχους Αποχωρισμού, η Επιλεκτική Αλαλία, οι Ειδικές Φοβίες, η Κοινωνική Αγχώδης Διαταραχή (Κοινωνική Φοβία), η Διαταραχή Πανικού, η Αγοραφοβία και η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή.

 

Το κυριότερο χαρακτηριστικό των πιο πάνω Διαταραχών, είναι το γεγονός ότι το παιδί που υποφέρει από αυτές, βιώνει ένα συνεχές και έντονο δυσάρεστο συναίσθημα ότι κινδυνεύει από κάτι. Η απειλή αυτή μπορεί να είναι αόριστη, όπως στην περίπτωση της Γενικευμένης Αγχώδους Διαταραχής ή συγκεκριμένη, όπως στην περίπτωση της Ειδικής Φοβίας.

 

Το πιο συχνό σύμπτωμα του έντονου άγχους, είναι η αποφυγή της συγκεκριμένης κατάστασης ή αντικειμένου που βιώνεται ως απειλή. Ωστόσο, στην παιδική και εφηβική ηλικία, συνήθως συνυπάρχουν και σωρεία σωματικών ενοχλήσεων, όπως πόνος στην κοιλιά, ναυτία, εμετοί, πονοκέφαλοι, ταχυκαρδία, δύσπνοια, λιποθυμικές τάσεις, συχνοουρία ή νυχτερινή ενούρηση, τραύλισμα ή κάποια άλλη αναπτυξιακή παλινδρόμηση. Επιπλέον, το παιδί βιώνει συνήθως και δυσκολίες στη συγκέντρωση, διαταραχές στον ύπνο και στην όρεξη, κοινωνική απομόνωση ή/και προβλήματα συμπεριφοράς, όπως αντιδραστικότητα και επιθετικότητα.

 

Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν;

Αν παρατηρήσετε ότι το παιδί σας ταλαιπωρείται από υπερβολικό άγχος, σε βαθμό που να επηρεάζεται η ψυχική και σωματική του υγεία, μπορείτε να το βοηθήσετε:

  • Δείχνοντάς του έμπρακτα την αγάπη σας.

  • Αφιερώνοντάς του την προσοχή και το χρόνο σας, έστω και μερικά λεπτά μέσα στη μέρα.

  • Δίνοντάς του το χρόνο και το χώρο να ξεκουραστεί, να παίξει ελεύθερα και να εκτονωθεί, είτε μόνο του, είτε με τη συντροφιά άλλων παιδιών.

  • Μιλώντας οι ίδιοι για τα συναισθήματά σας, ώστε να του διδάξετε τον τρόπο να εκφράζει λεκτικά και να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του.

  • Ενθαρρύνοντάς το να εκφράζει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, χωρίς ωστόσο να το πιέζετε.

  • Απενοχοποιώντας το ίδιο το παιδί, αλλά και το συναίσθημα του άγχους που βιώνει, τονίζοντας ότι είναι φυσιολογικό μερικές φορές να αισθάνεται αγχωμένο.

  • Διδάσκοντάς του τρόπους να διαχειριστεί σωστά τα αρνητικά του συναισθήματα.

  • Τονώνοντας την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθησή του.

  • Θέτοντας ρεαλιστικούς στόχους και προσδοκίες σε σχέση με το παιδί.
     

Αν, παρά τις προσπάθειες των γονιών, το παιδί συνεχίζει να βιώνει υπερβολικό κι ανεξέλεγκτο άγχος για περίοδο πέραν των 6 μηνών, τότε η αναζήτηση βοήθειας από έναν ειδικό ψυχικής υγείας, ίσως είναι αναγκαία. Η θεραπεία των αγχωδών διαταραχών περιλαμβάνει (α) ψυχοεκπαίδευση των γονέων και του ίδιου του παιδιού σχετικά με τη φύση και τη φυσιολογία του άγχους και (β) θεραπευτικές συναντήσεις τόσο ατομικά με το ίδιο το παιδί, όσο και με τους γονείς, όπου το παιδί και η οικογένειά του θα έχουν την ευκαιρία να μάθουν αποτελεσματικούς τρόπους διαχείρισης του άγχους.

 
Γράφει η Ράνια Χατζηκώστα

Εγγεγραμμένη Κλινική Ψυχολόγος

 

Αφήστε Σχόλιο