Σχολικός εκφοβισμός: Πώς μπορώ να καταλάβω αν το παιδί μου εκφοβίζεται;

Συντάκτης andri 03/03/2017 0 Σχόλια




Σχολικός Εκφοβισμός, ορίζεται ως η επαναλαμβανόμενη, σκόπιμη και συνειδητή πρόθεση ενός παιδιού να προκαλέσει βλάβη (σωματική ή/και ψυχική) ή φόβο σε κάποιο άλλο παιδί, εντός του σχολικού πλαισίου. Η πράξη αυτή μπορεί να διαρκέσει για σύντομο χρονικό διάστημα ή μέχρι και χρόνια. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του εκφοβισμού είναι η ανισορροπία του θύτη έναντι του θύματος σε δύναμη ή/και ισχύ (Olweus, 1993). 
 

Ο Σχολικός Εκφοβισμός μπορεί να πάρει διάφορες μορφές, όπως ο σωματικός (χτυπήματα, κλοτσιές), ο λεκτικός (χλευαστικά, υβριστικά σχόλια), ο ηλεκτρονικός (αποστολή απειλητικού, κοροϊδευτικού ή υβριστικού υλικού μέσω διαδικτύου), ο ρατσιστικός (διάδοση αρνητικών σχολίων λόγω καταγωγής, κοινωνικής τάξης, οικονομικής κατάστασης), ο σεξουαλικός (υβριστικά σχόλια, ανήθικες χειρονομίες και ανεπιθύμητο άγγιγμα) και ο κοινωνικός (ο συστηματικός αποκλεισμός ενός ατόμου από μια ομάδα).
 

Χαρακτηριστικά παιδιών που γίνονται πιο εύκολα στόχος για εκφοβισμό 
Αρκετές έρευνες έχουν εντοπίσει κάποια κοινά χαρακτηριστικά των παιδιών που γίνονται πιο εύκολα στόχος για εκφοβιστικές συμπεριφορές. Αυτά τα παιδιά παρουσιάζονται περισσότερο αγχώδη, επιφυλακτικά, ευαίσθητα και «ήσυχα» σε σχέση με τους συνομήλικούς τους. Επίσης, εμφανίζουν μειωμένες επικοινωνιακές δεξιότητες και χαμηλή αυτοεκτίμηση, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να υπερασπιστούν τον εαυτό τους.

 

Χαρακτηριστικά παιδιών που εκφοβίζουν
Τα παιδιά που εκφοβίζουν, φαίνεται να είναι άτομα με έφεση στην επιθετική ή παραβατική συμπεριφορά, με παρορμητικά χαρακτηριστικά και να έχουν ανάγκη να κυριαρχούν στον αδύναμο. Συνήθως, έχουν θετική στάση προς τη βία και δεν δείχνουν να αισθάνονται άσχημα όταν εκφοβίζουν, λόγω της μειωμένης ενσυναίσθησής τους. Δυσκολεύονται να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους και δεν λαμβάνουν υπόψη τις συνέπειές τους.

 

Ενδείξεις ότι ένα παιδί εκφοβίζεται
Ένα παιδί που εκφοβίζεται, πιθανόν να μην μιλήσει για αυτό που του συμβαίνει, αλλά είναι δυνατόν να παρατηρηθεί ξαφνική αλλαγή σε διάφορους τομείς της ζωής του, όπως: 

•    Ξαφνικά σημάδια άγχους, κακής διάθεσης ή ξεσπάσματα θυμού
•    Αποφυγή του σχολείου 
•    Αυξημένα παράπονα για σωματικούς πόνους, χωρίς ιατρικούς λόγους (πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι, κ.τ.λ.) 
•    Μειωμένη επίδοση στο σχολείο
•    Μειωμένη συγκέντρωση στην τάξη
•    Σημάδια/μελανιές στο σώμα, τα οποία προσπαθεί να κρύψει ή να δικαιολογήσει
•    Ρούχα ή άλλα αντικείμενα φθαρμένα ή κατεστραμμένα 
•    Αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και στον ύπνο του
•    Παλινδρόμηση σε αναπτυξιακά σημεία
•    Μειωμένη αυτοεικόνα, αυτοπεποίθηση και κοινωνικοποίηση 

 

Τι να κάνουν οι γονείς όταν μάθουν ότι το παιδί τους εκφοβίζεται;
Εάν οι γονείς έχουν την υποψία ότι το παιδί τους εκφοβίζεται, ιδανικό θα ήταν να προβούν σε μια διερεύνηση του θέματος, σε συνεργασία με τον Εκπαιδευτικό του παιδιού και τη Διεύθυνση του Σχολείου. Η επικοινωνία με το σχολείο είναι ύψιστης σημασίας στον τερματισμό του φαινομένου. 

 

Στη συνέχεια χρειάζεται να επιδείξουν ψυχραιμία και να φερθούν με ενσυναίσθηση στο παιδί τους.  Για να μπορέσει το παιδί να μοιραστεί την εμπειρία του, χρειάζεται οι γονείς να είναι καλοί ακροατές και να επιβραβεύσουν τη δύναμη και το θάρρος να σπάσει τη σιωπή του. Πολύ σημαντική είναι και η απενοχοποίηση του παιδιού, ώστε να μην αισθάνεται υπεύθυνο για αυτό που του συνέβηκε.
 

Πολλές φορές, ο βομβαρδισμός από ερωτήσεις μπορεί να προκαλέσει φόβο στο παιδί. Έτσι, η χρήση του παιχνιδιού ή κάποιου παραμυθιού πιθανόν να βοηθήσει περισσότερο στην έκφραση των συναισθημάτων του. Οι γονείς χρειάζεται να παρέχουν στο παιδί συναισθηματική ασφάλεια, βεβαιώνοντάς το ότι είναι δίπλα του και ότι θα κάνουν όσα χρειάζεται για να σταματήσει το γεγονός αυτό.
 

Οι γονείς, καλό θα ήταν να μην εμπλακούν σε διαμάχες με την οικογένεια ή με το παιδί που εκφοβίζει το δικό τους, γιατί κάτι τέτοιο θα έφερνε αντίθετα αποτελέσματα. Τέλος, η συνεργασία με ένα Σχολικό ή Κλινικό Ψυχολόγο, είναι πολύ σημαντική, τόσο για την ενδυνάμωση του παιδιού, όσο και για συμβουλευτική στήριξη προς τους γονείς.
 

Γράφει η Παντελίνα Σωτικοπούλου, Εγγεγραμμένη Σχολική Ψυχολόγος

 

 

Αφήστε Σχόλιο