Τα έθιμα και η σημασία τους στη διαπαιδαγώγηση των αυριανών πολιτών

Συντάκτης andri 03/04/2017 0 Σχόλια


    

 

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την παγκοσμιοποίηση, τις επιφανειακές ανθρώπινες σχέσεις, την κρίση αξιών και τη μοναξιά, η επιβίωση των παραδοσιακών εθίμων ενός τόπου, φαντάζει σαν ουτοπία. Ωστόσο, ερευνητικά φαίνεται ότι η διατήρηση τέτοιων παραδοσιακών τελετουργικών σε μια κοινωνία, μπορεί να συμβάλει θετικά στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των αυριανών πολιτών της.


Με τον όρο έθιμα, αναφερόμαστε στις σταθερές και ομοιόμορφες συνήθειες ενός λαού, οι οποίες είναι συνήθως στενά συνδεδεμένες με τη λαϊκή παράδοση, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις εθνικές καταβολές του κάθε λαού. Αντικατοπτρίζουν το παρελθόν του, διαμορφώνουν το παρόν και θέτουν τις βάσεις για το μέλλον. Είναι ο πολιτισμός του και διαμορφώνουν την ιστορική και εθνική του ταυτότητα. Επιπλέον, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τη δημιουργία πιο ιδιαίτερων οικογενειακών παραδόσεων, που βοηθούν στη δημιουργία της "οικογενειακής ταυτότητας" και του αισθήματος του "ανήκειν" και τέλος συμβάλουν σημαντικά στη διαμόρφωση της προσωπικής ταυτότητας των μελών της κοινωνίας.    


Πολλές έρευνες* δείχνουν ότι οι οικογένειες που διατηρούν ενεργά τα έθιμα της κοινωνίας στην οποία ανήκουν, παρουσιάζουν μεγαλύτερη συνοχή, καθώς και υψηλότερους δείκτες ψυχικής και σωματικής υγείας. Η τήρηση των εθίμων ενός λαού, μπορεί να λειτουργήσει θετικά φέρνοντας κοντά τα μέλη της οικογένειας, αλλά και της ευρύτερης κοινότητας στην οποία ζει ο καθένας, να ενισχύσει τους κοινωνικούς δεσμούς και να μειώσει τη μοναξιά που βιώνουν πάρα πολλοί άνθρωποι στις μέρες μας. 


Ακόμα, παιδιά που μεγαλώνουν σε οικογένειες που υιοθετούν κάποια από τα έθιμα του τόπου τους, αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια, σταθερότητα και σύνδεση με το παρελθόν τους. Επίσης, αναπτύσσουν σημαντικές κοινωνικές δεξιότητες και αξίες όπως η αγάπη και ο σεβασμός προς τους προγόνους τους, η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση και η υπευθυνότητα. Τέλος, τέτοιες συνήθειες προσφέρουν στα παιδιά όμορφες εμπειρίες και αναμνήσεις, που θα κρατούν μέσα τους στο πέρασμα του χρόνου και θα τα βοηθήσουν να δομήσουν τη δική τους προσωπική ταυτότητα. 


Πώς μπορούμε να εντάξουμε τα παραδοσιακά έθιμα στο σύγχρονο τρόπο ζωής;

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι δεν είναι απαραίτητο να ακολουθεί μια οικογένεια κατά γράμμα τον παραδοσιακό τρόπο ζωής. Το να υιοθετήσει κανείς έστω και το γενικότερο πνεύμα των πατροπαράδοτων συνηθειών, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους σημαντικών θρησκευτικών και εθνικών επετείων, όπως είναι τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, μπορεί να λειτουργήσει θετικά.  


Επομένως, δεν είναι απαραίτητο μια οικογένεια να ακολουθήσει πιστά τα όσα επιβάλλει η παράδοση, φτάνει μόνο τα μέλη της να έχουν τη διάθεση να ασχοληθούν από κοινού με κάποια από τα έθιμα του τόπου τους. Για παράδειγμα, τώρα που πλησιάζει το Πάσχα μπορούν οι γονείς μαζί με τα παιδιά τους να ασχοληθούν με την παρασκευή των παραδοσιακών στην Κύπρο φλαούνων ή με το βάψιμο των αυγών. Σημασία δεν έχει το τελικό αποτέλεσμα, αλλά το να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με κάποια από τα έθιμα της Κύπρου, να μάθουν λίγα πράγματα για τη σημασία και τους συμβολισμούς τους και να περάσουν ποιοτικό χρόνο με την οικογένειά τους.  


Κλείνοντας, τονίζεται ότι ναι μεν τα έθιμα μιας κοινωνίας είναι σημαντικά, ωστόσο ο δογματισμός και η αυστηρότητα στην τήρησή τους δεν φέρνουν ευεργετικά αποτελέσματα. Δημιουργούν εξτρεμιστικές αντιλήψεις και αποτελούν πηγή βίας και επιθετικότητας σε οτιδήποτε διαφορετικό. Για το λόγο αυτό είναι εξίσου σημαντικό, τα παιδία να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα έθιμα και τις παραδόσεις κι άλλων λαών με τους οποίους συνυπάρχουν, ώστε να καλλιεργηθεί ανάμεσά τους πνεύμα κατανόησης, αποδοχής και σεβασμού.  


Γράφει η Ράνια Χατζηκώστα, Εγγεγραμμένη Κλινική Ψυχολόγος

 

*Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
•    Rogoff, B., Moore, L., Najafi, B., Dexter, A., Correa-Chávez, M. et.al. (2007). Children's development of cultural repertoires through participation in everyday routines and practices. Handbook of socialization: theory and research (pp. 490 - 515). Guilford Press: New York. 
•    Spangola, M. & Fiese, B. H. (2007). Family routines and rituals: a context for development in the lives of young children. Infants & Young Children, 20 (4), 284- 299. 
•    Nagel, J. (1994). Constructing ethnicity: creating and recreating ethnic identity and culture. Social Problems. 41(1), 152-176.   

 

 

 

Αφήστε Σχόλιο