Τα 4 είδη συναισθηματικής γονεϊκής διαπαιδαγώγησης

Συντάκτης andri 27/04/2018 0 Σχόλια

 

 

Πόσο συναισθηματικά κοντά είμαι με το παιδί μου; 

Tα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και περισσότερη συζήτηση όσον αφορά τη χρησιμότητα της συναισθηματικής αγωγής (ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης – EQ) και την εισαγωγή αυτής πρωτίστως στο σπίτι και κατ' επέκταση στα σχολεία, καλλιεργώντας έτσι την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Η αναγκαιότητα αυτή πηγάζει από τη σπουδαιότητα που έχει η συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών παράλληλα με τη νοητική τους ανάπτυξη. Οι συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες έχουν κρίσιμο ρόλο για τη μελλοντική εξέλιξη ενός ενήλικα αφού καθίστανται απαραίτητες στη σύγχρονη κοινωνία.

 

Πολλοί γονείς ασπάζονται μια «ανάμεικτη» φιλοσοφία για τα συναισθήματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, η στάση τους να διαφέρει σε κάθε διαφορετική συναισθηματική κατάσταση.  Αρκετοί γονείς ρωτάνε "εάν είναι εντάξει να νιώθει το παιδί μου λύπη, θυμό ή απογοήτευση". 

 

Κάποιοι γονείς, για παράδειγμα, πιστεύουν πως η περιστασιακή λύπη δεν αποτελεί πρόβλημα ενώ η έκφραση θυμού θεωρείται επικίνδυνη ή και απαράδεκτη. Άλλοι γονείς μπορεί να επαινούν και να προωθούν τις εκφράσεις θυμού ως μια συμπεριφορά διεκδίκησης εκ μέρους του παιδιού, αλλά δεν εκτιμούν εκφράσεις λύπης και φόβου, συναισθήματα τα οποία γι’ αυτούς συμβολίζουν δειλία ή παιδιάρισμα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι γονείς έχουν «άλλα μέτρα και άλλα σταθμά» ανάλογα με το φύλο του παιδιού. Για παράδειγμα, υπάρχουν γονείς που επιτρέπουν στα αγόρια να εκφράσουν θυμό και στα κορίτσια λύπη, αλλά όχι το αντίστροφο.

 

Αναφέροντας τη σημαντικότητα ανάπτυξης της συναισθηματικής αγωγής στο σπίτι, είναι επόμενο να συζητήσουμε πώς θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε συγκεκριμένο είδος διαπαιδαγώγησης έτσι ώστε να εισαγάγουμε αυτό το πολύ σημαντικό κομμάτι ανάπτυξης στη ζωή του παιδιού. Αυτό έχει ως στόχο να αναγνωρίσουμε ποιο είδος γονεϊκής διαπαιδαγώγησης χρησιμοποιούμε στο παρόν στάδιο εστιάζοντας στο καταλληλότερο είδος διαπαιδαγώγησης και τέλος να αναφερθούμε σε χρήσιμες υποδείξεις για την απόκτηση συναισθηματικής αυτοεπίγνωσης. Ενώ γνωρίζουμε πόσο σημαντικό πρότυπο είμαστε προς τα παιδιά μας, έτσι είναι και απαραίτητο να προϋπάρχει μια δική μας αυτοανάλυση.

 

 

Τα 4 είδη συναισθηματικής γονεϊκής διαπαιδαγώγησης: Πόσο συναισθηματικά κοντά είμαι με το παιδί μου; 

Θα ανακαλύψουμε μαζί τα διαφορετικά είδη συναισθηματικής διαπαιδαγώγησης ενός γονέα και θα προσπαθήσουμε να τα διαχωρίσουμε από αυτό του ιδανικού. 

 

Το πρώτο είδος μιλάει για τους συναισθηματικά «αποστασιοποιημένους» γονείς, αυτούς δηλαδή που αποφεύγουν και παραβλέπουν τα συναισθήματα του παιδιού και συγκεντρώνονται κυρίως στα εξής χαρακτηριστικά:

  • Θεωρούν τα συναισθήματα του παιδιού ως ασήμαντα και παράλογα γι' αυτό και δεν έχουν σημασία

  • Αγνοούν ή αποστασιοποιούνται από τα συναισθήματα του παιδιού

  • Επιθυμούν μια γρήγορη επίλυση των αρνητικών συναισθημάτων του παιδιού

  • Δίνουν περισσότερο σημασία στο πώς να ξεπεράσουν το αρνητικό συναίσθημα παρά να το κατανοήσουν και να του δώσουν νόημα

  • Πιστεύουν πως τα συναισθήματα του παιδιού φανερώνουν έλλειψη προσαρμοστικότητας

 

Στην προσπάθεια τους αυτοί οι γονείς να μεγαλώσουν ένα παιδί δυνατό, πρακτικό και με αυτοπεποίθηση χρειάζεται να αγνοήσουν οτιδήποτε φαίνεται να απειλεί αυτή την εικόνα.  Αυτό όμως έχει ως αποτέλεσμα να αγνοούνται σημαντικές πτυχές της ζωής του παιδιού. Χωρίς αυτές το παιδί δεν γνωρίζει «όλο» τον εαυτό του.

 

Το δεύτερο είδος συναισθηματικής διαπαιδαγώγησης μιλάει για τους συναισθηματικά «επικριτικούς και αποδοκιμαστικούς» γονείς, αυτούς δηλαδή που αποδοκιμάζουν και επικρίνουν την έκφραση των συναισθημάτων του παιδιού. Οι γονείς αυτοί επιλέγουν να:

  • Επικρίνουν τα συναισθήματα των παιδιών τους

  • Πιστεύουν πως η έκφραση των συναισθημάτων πρέπει να κρατάει μικρή χρονική περίοδο

  • Πιστεύουν ότι τα αρνητικά συναισθήματα είναι δείγμα κακού χαρακτήρα

  • Πιστεύουν πως τα αρνητικά συναισθήματα αποδυναμώνουν τους ανθρώπους

 

Αυτοί οι γονείς μοιάζουν πολύ με τους αποστασιοποιημένους γονείς με τη διαφορά πως αυτοί οι γονείς κατακρίνουν τη συναισθηματική έκφραση. Προσπαθούν πολύ να δημιουργήσουν ένα παιδί με αυτοπεποίθηση και έτοιμο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις και δυσκολίες της ζωής. Αυτό δυστυχώς έχει ως αποτέλεσμα να παραμερίζουν και μάλιστα να κατακρίνουν οποιαδήποτε συναισθηματική έκφραση. Αυτό κλέβει το περιθώριο σ' ένα παιδί να καταλάβει καλύτερα τον εαυτό του και να δυναμώσει με την ύπαρξη αυτών των συναισθημάτων, παρά με την απουσία τους.

 

Το τρίτος είδος συναισθηματικής διαπαιδαγώγησης είναι οι συναισθηματικά «επιτρεπτικοί και παραχωρητικοί» γονείς, οι οποίοι επιτρέπουν στα παιδιά τους να εκφράσουν τα συναισθήματα τους χωρίς όμως καθοδήγηση. Αυτοί οι γονείς:

  • Αποδέχονται ελεύθερα τα αρνητικά συναισθήματα του παιδιού

  • Είναι υποχωρητικοί και δεν θέτουν όρια

  • Προσφέρουν ελάχιστη καθοδήγηση για το νόημα που φέρουν τα αρνητικά συναισθήματα

  • Δεν μαθαίνουν στο παιδί να κατανοήσει τα συναισθήματα του μέσω μιας συναισθηματικής και πρακτικής επίλυσης

 

Αυτοί οι γονείς προσπαθούν αρκετά να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αποδεχτούν τη φύση των αρνητικών και θετικών συναισθημάτων, όμως δυσκολεύονται πολύ να καθοδηγήσουν αυτή την κατανόηση. Αποτυγχάνουν δηλαδή να βοηθήσουν τα παιδιά τους να χειριστούν τα συναισθήματα τους.

 

Τέλος, φτάνουμε στο τέταρτο είδος, αυτό του γονέα «συναισθηματικού μέντορα», το οποίο σύμφωνα με έρευνες έχει αποδειχτεί ως η καλύτερη συναισθηματική διαπαιδαγώγηση. Οι γονείς που εφαρμόζουν αυτή τη διαπαιδαγώγηση:

  • Αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα ως μια καλή ευκαιρία για συζήτηση, οικειότητα και στενή επικοινωνία

  • Έχουν επίγνωση της δικής τους στάσης προς αυτά τα συναισθήματα

  • Επιτρέπουν στο παιδί να εκφράσει τα συναισθήματα του

  • Δεν περιγελούν το παιδί γι' αυτό που αισθάνεται

  • Θεωρούν πως η έκφραση των συναισθημάτων αποτελεί έναν σημαντικό τομέα διαπαιδαγώγησης

  • Βοηθάνε το παιδί να φτάσει σε μια συναισθηματική ή/και πρακτική επίλυση

 

Αναγνωρίστε λοιπόν και αξιολογήστε τον εαυτό σας σύμφωνα με τις δικές σας αξίες και πεποιθήσεις, προσπαθώντας να κατανοήσετε ποιο είδος διαπαιδαγώγησης εφαρμόζεται. 

 

Γράφει η Μικαέλλα Χριστοδούλου, Εγγεγραμμένη Κλινική Ψυχολόγος

 

Αφήστε Σχόλιο