Τι είναι οι παιδικές φοβίες;

Συντάκτης andri 29/04/2018 0 Σχόλια

 

 

Ο φόβος είναι ένα από τα πρώτα μη ευχάριστα συναισθήματα που βιώνει αναπόφευκτα ο άνθρωπος από τη γέννηση μέχρι και τον θάνατό του. Η ύπαρξη του φόβου ως συναίσθημα μέσα σε μια δεξαμενή συναισθημάτων, είναι μια από τις κυριότερες αιτίες που επιβίωσε το ανθρώπινο είδος μέσα στους αιώνες. Χαρακτηριστικό του φοβικού επεισοδίου είναι το αίσθημα τρόμου, η ταχυπαλμία, η εφίδρωση και η σύσφιξη των μυών. Όλα αυτά συμβαίνουν στο σώμα μας για να μπορέσουμε να αντιδράσουμε. Αυτό μπορούμε να το παρομοιάσουμε με ένα εσωτερικό συναγερμό, που μας παρακινεί να τραπούμε σε φυγή σε περίπτωση ψυχοσωματικού κινδύνου ή ακόμη και να παλέψουμε για επιβίωση. Είναι μια φυσιολογική συναισθηματική αντίδραση σε κάποιον πραγματικό ή φανταστικό κίνδυνο.


Στην παιδική ηλικία οι φόβοι που εκδηλώνονται είναι φυσιολογικοί και ενσωματωμένοι με τη διαδικασία της ψυχοφυσιολογικής ανάπτυξης των παιδιών. Σε κάθε αναπτυξιακό στάδιο οι φόβοι διαφοροποιούνται. Οι συνηθέστεροι φόβοι των παιδιών βρεφικής ηλικίας είναι οι ασυνήθιστοι θόρυβοι, το ύψος, τα άγνωστα πρόσωπα και ο αποχωρισμός.

 

Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας φοβούνται τους ήχους τη νύχτα, το σκοτάδι, και με τη βοήθεια της φαντασίας στην ηλικία αυτή, τα φαντάσματα, τα τέρατα κάτω από το κρεβάτι και την ντουλάπα.

 

Στα παιδιά σχολικής ηλικίας οι φόβοι ίσως να είναι οι φυσικές καταστροφές, τα ερπετά, τρομακτικές ταινίες, ο σχολικός εκφοβισμός, τις ασθένειες, ο θάνατος των γονιών κ.ά.

 

Οι αναμενόμενες φυσιολογικές αντιδράσεις των παιδιών είναι το κλάμα, η νευρικότητα, η ανησυχία, καθώς και η αναζήτηση προστασίας από τους γονείς. Όταν, όμως, οι αντιδράσεις του παιδιού στο φοβικό αντικείμενο είναι έντονες όπως:

 

  • να κρατούν για μεγάλο χρονικό διάστημα

  • να παρουσιάζουν σωματικά συμπτώματα

  • να επηρεάζουν την λειτουργικότητα του παιδιού

  • διαταραχή του ύπνου για μεγάλο χρονικό διάστημα

  • έντονο άγχος μόνο στην ιδέα του αντικείμενου ή της κατάστασης του φόβου

 

τότε ενδείκνυται παρακολούθηση από ειδικό ψυχολόγο για ν' αντιμετωπιστούν το συντομότερο δυνατό οι όποιες φοβίες ανέπτυξε το παιδί.


Η φοβία μπορεί να προκληθεί από ένα τραυματικό γεγονός, όπως δάγκωμα σκύλου ή ακόμη και μέσω της μετάδοσης του από τους γονείς,  π.χ. το παιδί να μιμείται ασυνείδητα τις αντιδράσεις της μαμάς ή του πατέρα στο φοβικό αντικείμενο. Η μετάδοση της φοβίας από του γονείς γίνεται, τόσο με λεκτικό όσο και με μη λεκτικό τρόπο, καθώς τα παιδιά είναι τέλειοι παρατηρητές των μη λεκτικών αντιδράσεων των ενηλίκων όπως γκριμάτσες κ.ά.


Γράφει ο Ευάγγελος Ορφανίδης, Εγγεγραμμένος Κλινικός Ψυχολόγος, DipCH

 

Αφήστε Σχόλιο